vrijdag 19 december 2014

Inkooptrends 2015


Traditiegetrouw eindigt elk jaar weer met een lijstje met trens voor het komende jaar. Ook Inkoop heeft zo’n lijstje. Supply Value heeft er zelfs een wereldwijd onderzoek aan gewijd. Nummer 1 dit jaar: ketenoptimalisatie. Nogal een containerbegrip want daar hebben een aantal andere items in de top 10 ook mee te maken: toename van leveranciersbetrokkenheid (5), doelmatigheid (6) en transparantie in de keten (7). Met een beetje goede wil kun je een aantal andere toppers hier ook nog wel onder scharen.

De keten dus. Gebonden door regels en geleefd door slechte ervaringen is dit voor inkopers bij de overheid een lastig item. Dat blijkt al jaren uit de lage scores van de MSU+ benchmark. Toch blijkt er wel een behoefte te zijn om de relatie met de leverancier aan te halen. Niet voor niets neemt het aantal marktconsultaties bij de overheid fors toe en  is prestatie-inkoop ongekend populair in Nederland. Maar dat is pas een eerste stap op weg naar ketenoptimalisatie. Daar is veel meer voor nodig. Ik heb soms wel eens het idee dat de keten nog ontwikkeld moet worden.


Wat mij in het lijstje van Supply Value verder opviel was dat, net als vorig jaar, de (interne) klant mist. En dat is raar. Is inkoop soms een op zich zelf staande eenheid bij de organisatie? Maakt de klant geen deel uit van de keten? Dat zou toch niet mogen. Daarnaast lijkt er ook een tegenstrijdigheid in dit lijstje te zitten. Of positief geformuleerd: het lijkt mij een enorme uitdaging om ketenoptimalisatie te combineren met kostenbesparingen (2) en Total Cost of Ownership (9). Kortom, altijd leuk om dergelijke lijstjes te lezen (ik kijk er eerlijk gezegd altijd wel naar uit), maar nog leuker om te bedenken wat de eigen organisatie gaat doen.

In mijn persoonlijke lijstje staan dan contractmanagement en doelmatigheid (6) hoger. Binnen de Rijksoverheid krijgt digitalisering van inkoopprocessen (8) heel veel aandacht. Niet alleen via Tenderned en Digi-inkoop maar ook informatievoorziening gaat zich sterk ontwikkelen. 

Innovatie wordt een heel belangrijk thema. Niet alleen vanwege de aandacht voor innovatiebevorderende technieken, maar ook de snelle ontwikkeling van informatietechnologie, verouderende infrastructuur, milieu en klimaat, hogere maatschappelijke eisen, bezuinigingen op apparaatskosten, veranderingen in het personeelsbestand en werken als één concern zijn hot items. De huidige oplossingen volstaan niet altijd om deze nieuwe uitdagingen aan te gaan. Innovaties zijn hard nodig.  

En dan concludeer ik dat bij mij samenwerking met leveranciers op 1 staat. Bij de overheid zijn er al een een aantal thema’s die samenwerking in de keten vereisen; ik noem social return, duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord inkopen. Dat is al heel mooi. Het kan nog mooier. Daarom zal er volgens mij de komende tijd ook veel aandacht moeten zijn voor de ontwikkeling van soft skills. Skills die nodig zijn voor een goed relatiemanagement, zowel intern als extern.

2015 wordt weer een mooi inkoopjaar. Ik heb er nu al zin in!

dinsdag 2 december 2014

Dag van de Rijksinkoop

Kort na de Leveranciersdag organiseerde het Rijk alweer een hele mooie bijeenkomst: de Dag van de Rijksinkoop. 
We zijn al bijna een jaar onderweg met de nieuwe Rijksinkooporganisatie. Het was een turbulente tijd: nieuwe teams zijn gevormd, medewerkers veranderden van plek, de twintig nieuwgevormde inkooppunten bepaalden hun koers. Het werd dus eens tijd om met elkaar eens ‘vanuit de lucht’ te kijken naar de resultaten die we bereikt hebben. Daarom checkten we in bij de balie van het LEF Future Center van Rijkswaterstaat voor een bijzondere reis.



De dag stond in het teken van kennis maken met collega’s van de verschillende inkooppunten. Horen wat hen bezighoudt, welke ontwikkelingen bij hen spelen. Elkaar inspireren. En we gingen met elkaar aan de slag, om te kijken op welke terreinen we meer met elkaar kunnen delen.

Daan Langendoen, CPO Rijk en Hans Trum, Coördinerend Directeur Inkoop van de Belastingdienst zorgen voor de take off. Daan zat gelijk met een dilemma: terug naar Den Haag voor dingen die moeten of hier blijven voor een onderwerp dat echt leuk is, dat hem aan het hart gaat. Hij koos dapper voor de plicht. 
Hans dacht als souvenir spiegeltjes en kraaltjes te verzamelen. Spiegeltjes om zich te kunnen spiegelen aan de ervaringen van andere inkooppunten en kraaltjes als metafoor voor de best practices. Beide kon hij in ruime mate mee terug nemen, zo bleek al snel!




Eenmaal op weg werd de reizigers gelijk een filmpje voorgeschoteld. Ruud Olthoff, CPO van de Rabo sprak de reizigers toe vanuit zijn verkeerstoren in Utrecht. De buitenwereld binnenbrengen; daar gaat het bij Inkoop om was zijn openingszin. De aanwezigen gingen er eens goed voor zitten. Wees trots op jezelf hield hij ons ook voor. De overheid doet zoveel mooie dingen waar het bedrijfsleven alleen maar van kan leren. Hij noemde bijvoorbeeld PIANOo-desk als de grootste online inkoopcommunity ter wereld. Best Value Procurement en circulair inkopen waren twee inkooponderwerpen die hij heel bijzonder vond. Zo kwamen wij wel in de wolken!



Daarna gingen wij zelf aan de slag. Zoek de overeenkomsten en verschillen tussen de werkwijzen van de verschillende inkooppunten en leer van elkaar. De overeenkomsten bleken sneller gevonden dan de verschillen. Toch bleken die er na wat dieper spitwerk wel te zijn. Er kon dus ook van elkaar geleerd worden. Heel wat onderwerpen werden genoemd. Ook hier weer veel aandacht voor de voor- en achterkant van het inkoopproces. Naast kennis bleek er ook een behoefte aan andere vaardigheden: het gesprek met de business aangaan, functioneren als een volwaardige gesprekspartner. Dat zijn heel andere vaardigheden dan de Aanbestedingswet goed kunnen toepassen!

Hans sloot af met de mededeling dat we na deze dag het vluchtplan niet wijzigen. We gaan met zijn alle de goede richting uit en hebben vandaag onze koers weten te verankeren. We nemen alleen mooie souvenirs mee terug en geen extra bagage. Dat zorgde voor een zachte landing en een veilige aankomst na een mooie reis.